Zakład Polityk Unii Europejskiej

Skład osobowy

  • Prof. UW dr hab. Tomasz Grzegorz Grosse - kierownik
  • Prof. dr hab. Artur Nowak-Far
  • Dr hab. Krzysztof Szewior
  • Dr Jadwiga Nadolska – sekretarz

Główne założenia programu badawczego

Analiza funkcjonowania polityk UE, w szczególnoci polityk gospodarczych i społecznych. Monitoring i ocena rozwoju tych polityk, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów prawnych i terytorialnych (w tym mających odniesienie do Polski i Europy Środkowej). Ocena polityk europejskich w okresie kryzysu strefy euro.

Szczegółowe tematy badań

Polityki Unii Europejskiej w okresie zmiany modelu integracji europejskiej:
Punktem wyjścia projektu badawczego jest uznanie, że procesy integracji europejskiej w coraz mniejszym stopniu opierają się na modelu wspólnotowym, którego podstawą była względna równowaga instytucji europejskich oraz zwiększająca się stopniowo autonomia instytucji wspólnotowych (takich jak Komisja Europejska lub Parlament Europejski) od międzyrządowych. W ramach modelu wspólnotowego zachowywana była równowaga sił między największymi państwami członkowskimi, a tymi mniejszymi lub usytuowanymi peryferyjnie. Jednym z czynników tej równowagi był system instytucji wspólnotowych oraz spójność systemu regulacyjnego w UE. Podstawową zasadą systemu była solidarność. Model wspólnotowy w okresie kryzysu strefy euro ulega erozji. Wyłania się nowy model integracyjny, w ramach którego rosnące wpływy polityczne (formalne i nieformalne) posiadają najsilniejsze państwa członkowskie. Zarysowuje się asymetria władzy między instytucjami międzyrządowymi a pozostałymi instytucjami europejskimi, jak również hierarchia między państwami najsilniejszymi, a tymi mniejszymi, słabszymi politycznie lub usytuowanymi peryferyjnie. Wzrasta segmentacja polityczna w UE na różne kręgi integracyjne, zgodnie z mechanizmem „Europy dwóch prędkości”.
Podstawowym pytaniem badawczym jest to, czy zmiana modelu integracyjnego wpływa na poszczególne polityki UE? Procesy segmentacji politycznej były obserwowane w UE jeszcze przed kryzysem strefy euro. Jednak wspomniany kryzys zaostrzył te procesy. Spowodował silniejszą tendencję do instytucjonalizacji współpracy wokół Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW), jak również wyraźniejszy trend do hierarchii między „bliższymi” i „dalszymi” kręgami integracji. Pogłębienie integracji wewnątrz strefy euro wzmacnia bowiem centrum polityczne w Europie skupione wokół najsilniejszych państw członkowskich. Wspomniane centrum może w związku z tym silniej oddziaływać politycznie nie tylko na samą strefę euro, ale także na pozostałe obszary UE oraz inne polityki europejskie.

Oferta dydaktyczna Zakładu

  • Prof. UW dr hab. Tomasz Grzegorz Grosse: Polityka tworzenia prawa w UE;
  • Prof. dr hab. Artur Nowak-Far: Wstęp do jednolitego rynku europejskiego, Zarządzanie gospodarcze w UE, Administracja i zarządzanie w UE, Eurozone Crisis;
  • Dr hab. Krzysztof Szewior: Polityka społeczna;
  • Dr Jadwiga Nadolska: Polityka społeczna, Ruchy społeczne w Europie, Europejski rynek pracy, Problemy społeczne współczesnej Europy, Prawa pracownicze w Europie.

Projekty badawcze realizowane przez pracowników Zakładu

  • Polityki europejskie w dobie zmian modelu integracji europejskiej – grant Narodowego Centrum Nauki.
  • Rola geoekonomii w Unii Europejskiej – grant dla Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (Prof. dr hab. Tomasz Grzegorz Grosse, 2010-2013),
  • Ocena ex-ante aktualizacji Strategii rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020 (projekt realizowany przez prof. dra hab. Tomasza Grzegorza Grosse dla firmy Ecorys i MRR, 2012-2013),
  • Nowa polityka spójnosci po roku 2013 (prof. dr hab. Tomasz Grzegorz Grosse – projekt realizowany we współpracy z grupą ekspertów dla posła do Parlamentu Europejskiego dr J. Olbrychta).
  • Polska prezydencja 2011: Sprawowanie przez państwo urzędu Przewodniczącego Rady Unii Europejskiej (Prezydencji) - problemy prawne, instytucjonalne i polityczne (prof. dr hab. Artur Nowak-Far - grant Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, 2009-2011 – kierownik projektu),
  • Jednolitość i spójność systemu prawnego w strukturach integracyjnych i federacyjnych. Porównanie systemu prawnego Unii Europejskiej i Federacji Rosyjskiej (prof. dr hab. Artur Nowak-Far - projekt o charakterze międzynarodowym; badania statutowe SGH, 2009).
  • Integracja państw Bałkanów Zachodnich z Unią Europejską (prof. dr hab. Artur Nowak-Far, badania statutowe SGH, 2011 – kierownik projektu)
  • Semiotyka prawa Unii Europejskiej (prof. dr hab. Artur Nowak-Far, badania statutowe SGH, 2012 – kierownik projektu)
  • Adaptacja szkół wyższych do Krajowych Ram Kwalifikacji w Polsce (prof. dr hab. Krzysztof Szewior)
  • Bezpieczeństwo społeczne państwa - przykład Polski (prof. dr hab. Krzysztof Szewior)

Struktura

W Instytucie Europeistyki działa sześć zakładów. Każdy z nich zajmuje się odrębną dziedziną badań z zakresu studiów europejskich, realizując w jej ramach projekty naukowe oraz zajęcia dydaktyczne.