Badania statutowe

Polityka wschodnia Unii Europejskiej – prof. Józef Tymanowski
Realizacja polityki wschodniej Unii Europejskiej odbywa się w trudnych uwarunkowaniach wewnętrznych, w których ścierają się interesy wielu państw z obszaru Europy południowej, zainteresowanych rozwojem wymiaru południowego UE, jak i zewnętrznych, w których istotną rolę spełnia Rosja obawiająca się konkurencji ze strony UE na obszarze tzn. „bliskiej zagranicy”. W latach 2011-2012 badania prowadzone w zakresie powyższego tematu skupiały się właśnie na Federacji Rosyjskiej i wpływie jej polityki zagranicznej i wewnętrznej na politykę Unii Europejskiej. W 2013 roku planowane jest przeniesienie centrum zainteresowania na Ukrainę, która właśnie wynegocjowała nowe porozumienie ramowe z Unią Europejską. Badania skupią się na wpływie relacji z UE na ewolucję Ukrainy, zwłaszcza w zakresie dynamiki zmian systemu politycznego oraz definiowania swojego miejsca w Europie.

Metodologiczne problemy studiów europejskich – prof. Jacek Czaputowicz
Studia europejskie jako młoda dyscyplina badawcza są wciąż na etapie wypracowania metod i narzędzi  właściwych ze względu na zakres badań i specyfikę dyscypliny. Instytut Europeistyki zainicjował w 2011 r. projekt badawczy, którego pierwszym etapem była identyfikacja problemów teoretycznych i związków tworzonej od lat sześćdziesiątych XX wieku teorii integracji z podstawami teoretycznymi starszych dyscyplin badawczych o ugruntowanej metodologii badań. W 2013 roku badania skupią się na przeglądzie dorobku teorii integracji w zakresie objaśniania funkcjonowania struktury integracyjnej w warunkach kryzysu, poddane weryfikacje będą hipotezy formułowane na gruncie szkoły neofunkcjonalnej, instytucjonalnej i międzyrządowej. Zasadniczym wyzwaniem badawczym pozostaje rozpoznanie właściwych metod i sposobów badania procesu integracji wobec uzyskiwania dojrzałości przez podejścia tworzone w połowie lat 90.

Instytucjonalny wymiar Unii Europejskiej - prof. Konstanty A. Wojtaszczyk
Podejście instytucjonalne i neoinstytucjonalne w badaniach politologicznych ma długie tradycje i stanowi jeden z ich najważniejszych nurtów. Wydaje się w szczególności użyteczne do badań tak złożonego i specyficznego podmiot, jaki jest Unia Europejska - zespół instytucji będący produktem i przejawem zachodzących w Europie od lat pięćdziesiątych procesów integracyjnych. Poprzez identyfikację specyfiki instytucji składających się na tę hybrydową strukturę współpracy, którą badacze taki jak Simon Hix określają jako „system polityczny” możliwe będzie lepsze poznanie jego funkcjonowania. W 2013 roku zespół badawczy skupi się na dysfunkcjonalnych elementach systemu instytucjonalnego. Podejmie próbę odpowiedzi na pytanie na ile istniejąca struktura jest przeszkodę bądź barierą dla efektywnego wykonywania przez UE swoich zadań. Zbadane zostaną granice instytucjonalizacji procesu integracji i hipoteza o nadmiernej instytucjonalizacji jako przeszkodzie w efektywnym funkcjonowaniu wobec zmieniających się wyzwań globalizującego się świata. Podjęta zostanie również refleksja na temat sposobu badania instytucji – na ile rozwinięte od lat 90. podejścia  metodologiczno-teoretyczne są jeszcze aktualne.

Tożsamość europejska a medialny wizerunek UE? – prof. Ewa Stasiak-Jazukiewicz

Projekt stanowi rozwinięcie badań prowadzonych przez zakład od roku 2013. W przeprowadzanych w 2015 r. badaniach uwagę skoncentrowałyśmy na medialnym wizerunku UE.

Przedmiotem analizy były materiały dziennikarskie pochodzące z mediów drukowanych (dzienniki, tygodniki opinii – „Polityka”, „Wprost”, „Newsweek”, „Gazeta Wyborcza”, „Rzeczpospolita”, „Wochenblatt.pl”), a także mediów elektronicznych (audycje radiowe przygotowywane w ramach projektu Euranet Plus). Interesowały nas  publikacje dziennikarskie dotyczące struktur unijnych, realizowanych przez nią projektów i problemów, z jakimi boryka się organizacja. Przeprowadzone badania pozwoliły na zdiagnozowanie okoliczności podejmowania tematyki, zweryfikowania, medialny wizerunek odpowiada deklarowanemu przez Polaków w Eurobarometrach poczuciu tożsamości europejskiej. W badaniach wykorzystana została medioznawcza analiza zawartości.

Eurosceptycyzm w Europie – wybrane aspekty – dr Przemysław Biskup
We współczesnej Europie można obserwować narastający od około dekady proces wzrostu postaw eurosceptycznych, czyli przeciwnych integracji europejskiej, stopniowo przekładający się zarówno na wzrost siły partii głoszących takie hasła, jak i ekspozycję takich postaw w głównym nurcie polityki krajowej i unijnej. Jak się wydaje, obecny kryzys strefy euro oraz społeczny odbiór metod jego rozwiązywania tendencje te dodatkowo wzmacniają. W związku z powyższym, celem proponowanego projektu byłaby analiza celów, zasad, instrumentów i efektów dotychczasowej współpracy partii konserwatywnych Wielkiej Brytanii, Polski i Republiki Czeskiej w zakresie polityki europejskiej, a także skutków tej współpracy dla ewentualnego zacieśniania współpracy pomiędzy partiami ww. państw należącymi do innych rodzin ideologicznych. Celem badań byłaby weryfikacja tezy, iż konsolidacja współpracy pomiędzy partiami konserwatywnymi wybranych trzech państw służy wzmacnianiu postaw eurosceptycznych w UE, poprzez mechanizm wzmacniania krytyki procesu integracji w ramach głównego nurtu polityki krajowej w ww. państwach, połączonego z wzajemnym wzmacnianiem legitymizacji tych partii wobec krajowych wyborców, a także zwiększaniem skuteczności realizacji inicjatyw o takim charakterze na forum UE. Z podstawowym celem badawczym projektu ściśle jest związany cel metodologiczny, związany z doskonaleniem na krajowym gruncie dorobku metodologicznego w zakresie studiów nad eurosceptycyzmem podejmowanych w wiodącym ośrodku europejskim zajmującym się tą problematyką – Sussex European Institute. Rezultatem projektu będzie poszerzenie wiedzy na temat współpracy partii politycznych w ramach procesu integracji europejskiej, a także na temat dynamiki rozwoju ruchów politycznego sprzeciwu wobec pogłębiania integracji europejskiej, jakie można obecnie obserwować w całej UE, w tym w szczególnym natężeniu w trzech wybranych państwach. Badania prowadzić będą do przygotowania artykułów lub monografii charakteryzujących podjęty temat badawczy. Wyniki badań zostaną także przedstawione podczas polsko-czesko-brytyjskiego seminarium, którego formuła została wypróbowana w maju 2012 r. podczas organizacji w seminarium pt. State of the Union 2012.

 

"Polityki publiczne w perspektywie porownawczej. Przykład Unii Europejskiej, Stanów Zjednoczonych Ameryki, Chin i Rosji"- prof. Tomasz Grosse

Celem projektu podejmowanego w ramach Zakładu Polityk Europejskich w Instytucie Europeistyki Uniwersytetu Warszawskiego jest zbadanie podobieństw i różnic między podejściem Unii Europejskiej (UE) do wybranych polityk publicznych a podejściem do tych samych polityk innych mocarstw: Stanów Zjednoczonych Ameryki (USA), Chin (i w niektórych przypadkach również Rosji). W ramach projektu będziemy między innymi zajmowali się wybranymi politykami gospodarczymi i społecznymi.

Zamierzamy zastanowić się nad siłą i słabościami podejścia europejskiego. Chcielibyśmy zbadać efektywność działań publicznych w UE i w poszczególnych państwach, efektywność rozumianą jako umiejętność rozwiązywania problemów społecznych i ekonomicznych, adekwatnych do posiadanych zasobów i ambicji politycznych. Mamy nadzieję, że perspektywa komparatystyczna ułatwi zebranie ciekawych wnioskow na ten temat. W szczególności dotyczy to uchwycenia różnic w zakresie zarządzania, w tym stawiania celów politycznych i programowania polityk publicznych, a także umiejętności sprawnego ich implementowania. Ponadto, ciekawi nas to, czy demokratyczny sposób realizowania zadań publicznych ułatwia, czy utrudnia efektywność. Czy dla efektywności ma znaczenie ustrój polityczny i poziom decentralizacji władzy, w tym czy dla skuteczności rządów liczy się przywództwo polityczne i strategiczne kierowanie państwem na szczeblu centralnym?

Celem projektu jest opracowanie tekstów dotyczących wybranej przez Autorów polityki publicznej UE i jej porownanie z podobną polityką realizowaną w USA i (lub) w Chinach (oraz w niektórych przypadkach także Rosji). Zakład zamierza zajać sie tym projektem w roku akademickim (2013/2014).

Propozycje Autorów i tematów (lipiec 2013 roku):

Polityka wobec kontroli przepływów kapitałowych i rynków finansowych: porównanie działań UE i Chin.

Polityka umiędzynarodowienia waluty – przykład UE i Chin.

Polityka innowacyjna: przykład działań UE, USA i Chin.

Polityka energetyczna: UE – Chiny i Rosja.

Polityka energetyczna - UE i Chin.

Porównanie polityki regionalnej UE i Chin.

Polityka zatrudnienia UE-USA.

Wybrane aspekty działań polityki imigracyjnej w UE i USA.

Polityka edukacyjna w obszarze szkolnictwa wyższego: UE, USA i Chiny.