Kryzysy w procesie integracji europejskiej i sposoby ich przezwyciężania

PROJEKT ZAKOŃCZONY

Strona projektu: http://www.europeistyka.uw.edu.pl/kryzysy/

  • projekt badawczy finansowany z grantu Narodowego Centrum Nauki
  • Umowa nr UMO-2012/05/B/HS5/01077
  • Wniosek nr 2012/05/B/HS5/01077
  • Kierownik projektu: prof. dr hab. Konstanty Adam Wojtaszczyk (IE WNPiSM UW)
  • Główni wykonawcy: prof. UW dr hab. Tomasz Grzegorz Grosse (IE WNPiSM UW), prof. dr hab. Artur Nowak-Far (SGH)
  • Uczestnicy zespołu badawczego: prof. UW dr hab. Ewa Stasiak-Jazukiewicz (IE WNPiSM UW), prof. dr hab. Katarzyna Żukrowska (KES SGH), dr hab. Krzysztof Szewior (IE WNPiSM UW), dr Monika Poboży (IE WNPiSM UW), dr Wojciech Lewandowski (IE WNPiSM UW), dr Jadwiga Nadolska (IE WNPiSM UW), dr Łukasz Zamęcki (IE WNPiSM UW), dr Marta Jas-Koziarkiewicz (IE WNPiSM UW), dr Małgorzata Mizerska-Wrotkowska (IE WNPiSM UW), dr Rafał Bieniada (IE WNPiSM UW), dr Jarosław Czub (IE WNPiSM UW), dr hab. Marta Witkowska (IE WNPiSM UW), dr hab. Paweł Borkowski (IE WNPiSM UW), dr Piotr Wawrzyk (IE WNPiSM UW), dr Justyna Miecznikowska (IE WNPiSM UW), dr Anna Wierzchowska (INP WNPiSM UW), dr hab. Tomasz Kownacki (INP WNPiSM UW), dr Anna Sroka (INP WNPiSM UW), dr Marek Nadolski (INP WNPiSM UW), dr Renata Mieńkowska-Norkiene (INP WNPiSM UW), dr Anna Skolimowska (UKSW),  dr Jolanta Szymańska, dr Kamil Ławniczak (INP WNPiSM UW), mgr Anna Olejniczak (WNPiSM UW)   
  • Streszczenie projektu:

Cel prowadzonych badań/hipoteza badawcza
Celem prowadzonych badań jest analiza zjawisk kryzysowych w procesach integracji europejskiej, w szczególności w następujących kontekstach przedmiotowych:  uwarunkowania genetyczne; istota i dynamika oraz płaszczyzny występowania i sposoby przejawiania się; następstwa krótko i długoterminowe dla realizacji celów i strategii integracyjnych; sposoby przezwyciężania kryzysów zarówno w wymiarze historycznym jak i możliwe scenariusze pokonywania barier rozwojowych integracji europejskiej obecnej dekady. Przyjęta hipoteza badawcza wiąże się ze stwierdzeniem, że kryzysy, w tym w szczególności: finansowo-ekonomiczny, społeczny, komunikacyjny, demokracji, modernizacyjny, legitymizacyjny, aksjologiczny oraz strukturalny są immanentnym zjawiskiem towarzyszącym procesom integracji europejskiej. Ich różnorodność, intensywność i wzrastająca częstotliwość, a także wzajemne nakładanie się, są następstwem: dynamiki procesów integracji, hybrydowego charakteru UE i deficytu wizji docelowego jej kształtu; braku równowagi w stawianych i osiąganych celach i strategiach integracyjnych zwłaszcza w kontekście rozwoju przedmiotowego integracji oraz powiększającego się jej zasięgu terytorialnego. Różnorodność kryzysów warunkuje specyficzne sposoby ich przezwyciężania i zapobiegania. Nawarstwieniu się zjawisk kryzysowych towarzyszy zapotrzebowanie na przedsięwzięcia prawno-ustrojowe i strategiczno-organizacyjne wychodzące im naprzeciw.

Zastosowana metoda badawcza/metodyka
W planowanych badaniach preferowane jest podejście politologiczne, ale wielopłaszczyznowość przedmiotu badań i obligacje wynikające z perspektywy weryfikacji hipotezy, a także kompetencje części członków zespołu badawczego warunkują i umożliwiają podejmowanie niezbędnych przedsięwzięć badawczych z perspektywy nauk historycznych, prawnych, ekonomicznych i medioznawstwa. Teoretyczne ramy badań tworzą w pierwszym rzędzie instytucjonalizm historyczny, racjonalizm i konstruktywizm. Zastosowane zostaną również następujące metody: historyczna, systemowa, porównawcza oraz jakościowa analiza treści. Wielopłaszczyznowy i skomplikowany przedmiot badań wymusza stosowanie nowych teorii i metod badawczych i zbadanie ich siły eksplanacyjnej.

Wpływ spodziewanych rezultatów na rozwój nauki, cywilizacji, społeczeństwa
Realizacja projektu powinna umocnić tożsamość studiów europejskich w odniesieniu do badań procesów integracji europejskiej i zachodzących w nich zjawisk kryzysowych. Poszerzony zostanie przedmiot badań oraz zweryfikowane różne metody i techniki badawcze. Konkluzje zrealizowanych badań wpłyną w szczególności na wzbogacenie nauk o polityce w kontekście przedmiotu badań wielopłaszczyznowych zjawisk kryzysowych i ich przezwyciężania w Unii Europejskiej. Projekt może stanowić egzemplifikację połączenia uznanych paradygmatów teoretycznych i metod badawczych z nowymi podejściami w badaniach interdyscyplinarnych. Upowszechnienie wyników badań w wymiarze lokalnym, krajowym, europejskim i międzynarodowym może zainicjować kolejne przedsięwzięcia badawcze rozszerzające naukowy ogląd uwarunkowań, istoty i następstw zjawisk kryzysowych w kontekście integracji europejskiej.